Certificeerder kiezen: 5 praktische tips

Je hebt besloten om ISO-gecertificeerd te worden. Nu moet je een certificeerder kiezen. Er zijn er bijna 50 in Nederland — allemaal geaccrediteerd door dezelfde toezichthouder. Dus allemaal even goed?

Niet helemaal. De verschillen in aanpak, sectorkennis en prijs zijn groter dan je denkt. De ene certificeerder heeft auditors met jarenlange ervaring in jouw branche. De andere werkt puur een checklist af. En ja, ook de kosten lopen uiteen — maar de goedkoopste keuze is niet per se de beste.

In dit artikel lees je waar je écht op moet letten. Geen theorie, maar praktische criteria die je direct kunt gebruiken bij het kiezen van een certificeerder.

Eerst even: wat is accreditatie?

Voordat je certificeerders gaat vergelijken, is er één basiseis: ze moeten geaccrediteerd zijn. In Nederland is dat meestal door de RvA (Raad voor Accreditatie), maar certificeerders kunnen ook geaccrediteerd zijn door een buitenlandse instantie zoals UKAS (Verenigd Koninkrijk) of DAkkS (Duitsland). Via internationale afspraken worden deze certificaten overal erkend.

Een geaccrediteerde certificeerder:

• Werkt volgens internationale normen (zoals ISO 17021 en ISO 27006)
• Wordt regelmatig gecontroleerd op kwaliteit
• Geeft certificaten die internationaal erkend worden

Waarom dit ertoe doet: Een certificaat van een niet-geaccrediteerde partij heeft minder waarde. Sommige klanten of aanbestedingen accepteren het niet.

Goed om te weten. Accreditatie garandeert dat een certificeerder aan de minimumeisen voldoet. Het zegt niets over hoe goed ze zijn in jouw specifieke sector, of hoe prettig de samenwerking verloopt. Daar komen we zo op.

Wat kost certificering écht?

Certificering is geen eenmalige uitgave. Je betaalt voor een cyclus van drie jaar: eerst de initiële audit, daarna twee jaarlijkse controle-audits (surveillance). Na drie jaar volgt hercertificering en begint de cyclus opnieuw.

Prijsindicatie ISO 9001

ISO 27001 (informatiebeveiliging) is duurder: reken op 30-50% meer dan ISO 9001 door de complexere audit.

Waar zitten de verborgen kosten?

De offerte van je certificeerder is niet het hele verhaal. Let ook op:

• Reiskosten — Sommige certificeerders rekenen €0,50+ per kilometer. Bij een auditor van buiten je regio loopt dit op.
• Her-audit bij afwijkingen — Haal je de audit niet in één keer, dan betaal je extra voor een vervolgbezoek.
• Interne tijd — Dit is vaak de grootste kostenpost. Reken op 150-300 uur voor een klein bedrijf om alles op orde te krijgen.

De auditor maakt het verschil

Je kiest een certificeerder, maar in de praktijk werk je met een auditor. En die persoon bepaalt grotendeels hoe waardevol de audit voor jou wordt.

Branchekennis telt

Een auditor hoeft geen expert in jouw vakgebied te zijn — sterker nog, volledige onafhankelijkheid is verplicht. Maar een auditor die jouw sector begrijpt, stelt betere vragen. Die ziet sneller waar de risico’s zitten en geeft feedback die je daadwerkelijk verder helpt.

Een auditor zonder branche-ervaring werkt vaker een checklist af. Formeel correct, maar je steekt er weinig van op.

Persoonlijke klik

Een audit is geen examen waar je zenuwachtig voor hoeft te zijn. Het is een gesprek over hoe jouw bedrijf werkt. Als de klik er niet is — te formeel, te kritisch, of juist te oppervlakkig — dan voelt elke audit als een verplicht nummer.

Goed om te weten. Klikt het niet met je auditor? Je mag je certificeerder vragen om volgend jaar iemand anders te sturen. Dat is normaler dan je denkt.

Toegevoegde waarde vs. afvinken

Sommige auditors zoeken alleen naar wat er niet klopt. Anderen kijken ook naar wat beter kan. Ze geven observaties mee — geen formele afwijkingen, maar suggesties voor verbetering. Dat verschil merk je pas tijdens de audit, maar je kunt er wel naar vragen in het voortraject.

5 vragen voor je eerste gesprek

Je hebt een paar certificeerders op het oog. Voordat je beslist, stel deze vragen:

1. Wat is de all-in prijs voor drie jaar?

Vraag niet alleen naar de initiële audit, maar naar de volledige cyclus: jaar 1, de twee surveillance-audits, én de reiskosten. Zo vergelijk je appels met appels.

2. Hoeveel ervaring hebben jullie in mijn sector?

Vraag concreet: hoeveel bedrijven in jouw branche hebben ze gecertificeerd? Welke auditor zou je krijgen, en wat is diens achtergrond? Hoe specifieker het antwoord, hoe beter.

3. Kan ik vooraf kennismaken met de auditor?

Niet elke certificeerder biedt dit aan, maar vragen kan altijd. Een kort kennismakingsgesprek voorkomt verrassingen en geeft je een gevoel bij de samenwerking.

4. Hoe snel kunnen we starten?

Auditoragenda’s raken snel vol. Vraag wat de doorlooptijd is van aanvraag tot certificaat — en of die past bij jouw planning. Heb je een deadline van een klant of aanbesteding? Benoem die direct.

5. Wat gebeurt er als ik de audit niet haal?

Vrijwel niemand haalt de audit perfect. Vraag hoe ze omgaan met afwijkingen: hoeveel tijd krijg je om zaken op te lossen? Wat kost een eventuele her-audit? Een certificeerder die hier helder over is, voorkomt stress achteraf.

Niet tevreden? Overstappen kan

Veel bedrijven denken dat ze vast zitten aan hun certificeerder. Dat is niet zo.

Je kunt op elk moment in je certificatiecyclus overstappen — ook vlak voor een geplande audit. De meeste certificeerders rekenen geen uitstapkosten. Check wel de opzegtermijn in je contract.

Wat heb je nodig bij een overstap?

• Kopie van je huidige certificaat
• Auditrapporten van de afgelopen drie jaar
• Overzicht van openstaande afwijkingen en hoe je die hebt opgelost

De nieuwe certificeerder beoordeelt deze documenten en neemt je cyclus over. Je hoeft niet opnieuw te beginnen.

Kortom: de keuze voor een certificeerder is belangrijk, maar niet onomkeerbaar. Als het niet werkt, stap je over.

Aan de slag

Een goede certificeerder vinden hoeft geen zoektocht te zijn. Weet wat je wilt, stel de juiste vragen, en vergelijk een paar partijen. De rest volgt vanzelf.

Meer weten over specifieke normen? Lees onze complete gidsen over ISO 9001 certificering, ISO 27001 certificering, ISO 42001 certificering, ISO 14001 certificering en ISO 45001 certificering.