ISO 9001:2026: wat verandert er?

Je hebt een ISO 9001-certificaat. Misschien al jaren. Dan hoor je: er komt een nieuwe versie in 2026. Moet je nu al iets doen? Is je huidige certificaat straks nog geldig?

Goed nieuws: je hoeft niet in paniek te raken. ISO 9001:2026 is een update, geen revolutie. Je huidige certificaat blijft gewoon geldig. En ja, je krijgt drie jaar om over te stappen. Maar het is slim om nu al te weten wat er verandert — zodat je voorbereid bent als het zover is.

In dit artikel lees je wat de belangrijkste wijzigingen zijn, wanneer je actie moet ondernemen en wat dit betekent voor jouw organisatie.

Nieuw met ISO 9001? Lees eerst onze complete gids over ISO 9001 certificering voor de basis.

Wat verandert er precies?

Op 20 november 2024 is de DIS (Draft International Standard) van ISO 9001:2026 goedgekeurd. De definitieve versie verschijnt in september 2026. Het is een evolutie van de huidige norm, geen complete herbouw. Je kunt je bestaande systeem gewoon blijven gebruiken — met een paar aanvullingen.

Klimaatverandering wordt verplicht

Dit punt staat al sinds 2024 in de norm, maar wordt nu explicieter. Je moet klimaatverandering meenemen bij het bepalen van je organisatiecontext. Concreet: denk na of klimaat relevant is voor jouw bedrijf.

Voorbeelden:

• Een transportbedrijf moet rekening houden met CO2-eisen van klanten
• Een productiebedrijf met extreem weer dat productie verstoort
• Een handelaar met klanten die duurzaamheidscriteria stellen

Je hoeft geen klimaatplan te schrijven als het niet relevant is. Maar je moet wel kunnen uitleggen waarom je het wel of niet meeneemt.

Kwaliteitscultuur en ethiek krijgen een plek

Nieuw in 2026: het topmanagement is verantwoordelijk voor het bevorderen van een kwaliteitscultuur en ethisch handelen. Dit wordt expliciet benoemd in de norm.

Wat betekent dit in de praktijk? Je moet aantonen dat kwaliteit niet alleen op papier staat, maar leeft in je organisatie. Denk aan:

• Medewerkers durven problemen te melden zonder consequenties
• Fouten worden besproken om ervan te leren, niet om schuldigen te zoeken
• Beslissingen zijn transparant en integer

Veel organisaties doen dit al, maar het wordt nu een formele eis.

Risico’s en kansen krijgen aparte clausules

In ISO 9001:2015 staan risico’s en kansen samen in één clausule. In 2026 worden ze gesplitst. Ook nieuw: je moet risico’s en kansen niet alleen identificeren, maar ook analyseren én evalueren.

Praktisch voorbeeld:

• Risico: belangrijke leverancier kan stoppen
• Analyse: wat is de impact? Hebben we alternatieven?
• Evaluatie: hoe erg is dit risico ten opzichte van andere risico’s?

Dit dwingt je om prioriteiten te stellen. Je hoeft niet elk theoretisch risico tot in detail uit te werken, maar je moet wel kunnen onderbouwen welke risico’s echt aandacht verdienen.

Digitalisering wordt erkend

Remote werk, digitale metingen, online klantcontact — het is allang normaal, maar stond niet expliciet in de norm. Dat verandert in 2026.

Nieuw:

• Software voor metingen moet gevalideerd zijn
• Remote werk moet geregeld zijn in je kwaliteitssysteem
• Digitale processen vragen om digitale waarborgen

Als je al met validatie van software werkt (denk aan kalibratiesoftware of ERP-systemen), dan ben je al op de goede weg. Voor veel organisaties betekent dit vooral: documenteren wat je al doet.

Betere afstemming met andere normen

ISO 9001:2026 volgt de Harmonized Structure nog strikter. Dat is de standaardopbouw die alle ISO-normen gebruiken. Als je meerdere certificaten hebt (bijvoorbeeld ISO 9001 én ISO 14001), wordt het makkelijker om systemen te combineren.

Je hoeft niet twee losse systemen bij te houden. Veel clausules overlappen — en die kun je gewoon samenvoegen.

De tijdlijn: wanneer moet je actie ondernemen?

ISO-normen krijgen altijd een overgangsperiode. Op basis van eerdere transities (zoals ISO 9001:2015) verwachten we dit schema:

Let op: dit is een verwachting op basis van eerdere transities. De exacte data worden pas bekend bij de publicatie in 2026.

Goed om te weten. Je huidige certificaat blijft geldig tot de overgangsperiode afloopt. Je hoeft niet meteen in actie te komen zodra de nieuwe norm verschijnt.

Wat betekent dit voor jou?

Als je al ISO 9001:2015 hebt

Je certificaat blijft gewoon geldig. Je certificeerder zorgt ervoor dat je tijdens de reguliere audits geleidelijk overgaat naar de 2026-versie. Meestal gebeurt dit bij je hercertificering (elke drie jaar).

Wat je nu al kunt doen:

• Check of klimaatverandering relevant is voor je organisatie
• Kijk of je risico’s en kansen hebt geanalyseerd en geëvalueerd
• Controleer of je digitale tools gevalideerd zijn

Niets hiervan is urgent. Maar als je dit nu al oppakt, voorkom je stress later.

Als je nog geen ISO 9001 hebt

Certificeren mag nog steeds op basis van ISO 9001:2015. Dat blijft mogelijk tot 2029. Als je in 2025 of 2026 start, krijg je gewoon een geldig certificaat.

Certificeerders begeleiden je bij de overstap zodra dat nodig is. Je hoeft niet te wachten tot 2026 als je nu al wilt starten.

Als je twijfelt aan je huidige certificeerder

Een normwijziging is een goed moment om te evalueren of je tevreden bent. Zaken die belangrijk worden in 2026:

• Begeleidt je certificeerder je proactief bij de overstap?
• Krijg je concrete tips, of wordt alleen een checklist afgevinkt?
• Is de samenwerking prettig?

Overstappen kan altijd, ook tijdens je certificatiecyclus. Je huidige certificaat blijft geldig, en de nieuwe certificeerder neemt je cyclus over.

Nog vragen?

Dit artikel geeft je een overzicht op basis van de huidige DIS. De definitieve tekst verschijnt pas in september 2026. Mogelijk worden details nog aangepast.

Wil je weten welke certificeerder het beste bij jou past — nu of straks bij de overstap naar 2026? Bekijk het overzicht en vraag gratis offertes aan.