Je wilt ISO-gecertificeerd worden. Maar zodra je je gaat oriënteren, duizelen de termen je om de oren. Accreditatie, certificerende instanties, de Nederlandse instantie, IAF - wie doet wat? En waarom zou het je iets uitmaken?
In dit artikel leg ik de hele keten uit. Van de internationale normen tot het certificaat aan je muur. Geen jargon, gewoon heldere uitleg. Zodat je weet wat je koopt als je straks een certificeerder kiest.
Waarom überhaupt certificeren?
Even terug naar de basis. Een ISO-certificaat is officieel bewijs dat jouw bedrijf aan bepaalde kwaliteitseisen voldoet. Denk aan ISO 9001 voor kwaliteitsmanagement of ISO 27001 voor informatiebeveiliging.
Dat certificaat hangt niet zomaar aan de muur. Het betekent:
- Klanten vertrouwen je sneller - je hebt aangetoond dat je processen op orde zijn
- Je komt in aanmerking voor aanbestedingen - veel opdrachtgevers eisen een ISO-certificaat
- Je werkt structureler - het certificeringsproces dwingt je om processen vast te leggen
Maar wie bepaalt eigenlijk of jouw bedrijf aan die eisen voldoet? En wie checkt of diegene wel objectief oordeelt?
Daar komt de certificeringsketen om de hoek kijken.
De keten in vier lagen
De certificeringswereld is opgebouwd als een piramide. Elke laag controleert de laag eronder. Zo ontstaat een systeem van checks and balances.
1. ISO: de normenmaker
Bovenaan staat de International Organization for Standardization - beter bekend als ISO. Dit is geen bedrijf en geen overheid, maar een samenwerkingsverband van meer dan 160 landen.
ISO ontwikkelt de normen waar jij straks aan moet voldoen. Ze bedenken niet zelf wat "goede kwaliteit" is, maar brengen experts uit de hele wereld bij elkaar om tot consensus te komen. Het resultaat: internationale standaarden zoals ISO 9001, ISO 14001 en ISO 27001.
Belangrijk: ISO certificeert zelf niemand. Ze maken alleen de spelregels.
2. Accreditatielichamen: de toezichthouders
Wie controleert of certificeerders hun werk goed doen? Dat zijn de accreditatielichamen.
In Nederland is dat de nationale accreditatie-instantie. Zij beoordelen of een certificeerder:
- Deskundig genoeg is om audits uit te voeren
- Onafhankelijk en onpartijdig werkt
- Zelf aan strenge kwaliteitsnormen voldoet
Het woord "accreditatie" betekent letterlijk: vertrouwen geven. De nationale accreditatie-instantie geeft vertrouwen aan certificeerders door te checken of ze hun werk goed doen.
3. Certificeerders: de auditoren
Dit is de laag waar jij als bedrijf mee te maken krijgt. Een certificeerder voert de daadwerkelijke audit bij jouw bedrijf uit.
Via CertificeerWijzer vind je 32 geaccrediteerde certificeerders, van grote internationale partijen tot kleinere gespecialiseerde bureaus.
Een certificeerder:
- Beoordeelt of jouw bedrijf aan de norm voldoet
- Voert jaarlijks controle-audits uit
- Geeft het certificaat af (en kan het ook intrekken)
4. Jouw bedrijf: de certificaathouder
Onderaan de piramide sta jij. Als je de audit haalt, ontvang je een certificaat dat drie jaar geldig is. Tussentijds krijg je surveillance-audits - jaarlijkse controles om te checken of je nog steeds aan de eisen voldoet.
Visueel: de hele keten
-
ISO
Maakt internationale normen
-
Accreditatielichamen (de Nederlandse instantie, UKAS, DAkkS)
Controleren de certificeerders
-
Certificeerders (DNV, Kiwa, BSI, TÜV, etc.)
Voeren audits uit bij bedrijven
-
Jouw bedrijf
Ontvangt het ISO-certificaat
Elke laag controleert de laag eronder. ISO stelt de regels, accreditatielichamen checken de certificeerders, certificeerders checken jou.
Waarom accreditatie ertoe doet
Bij het kiezen van een certificeerder is accreditatie een belangrijke factor. Niet elke partij die certificaten uitgeeft is namelijk geaccrediteerd.
Een certificaat van een niet-geaccrediteerde partij:
- Wordt niet altijd erkend door klanten of aanbesteders
- Heeft minder waarde in het buitenland
- Biedt geen garantie dat de audit objectief was
Met een geaccrediteerd certificaat weet je zeker dat:
- De certificeerder aan strenge kwaliteitseisen voldoet
- Je certificaat internationaal wordt erkend
- Er onafhankelijk toezicht is op het auditproces
Samengevat
De certificeringsketen is een systeem van wederzijdse controle:
- ISO maakt de normen
- Accreditatielichamen (de Nederlandse instantie, UKAS) controleren de certificeerders
- Certificeerders (DNV, Kiwa, etc.) controleren jou
- Jij krijgt het certificaat
Door voor een geaccrediteerde certificeerder te kiezen, weet je zeker dat je certificaat waarde heeft. Het wordt erkend door klanten, aanbesteders én in het buitenland.