De Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) waarschuwt dat trifluorazijnzuur (TFA), een kleine PFAS, een groeiend risico vormt voor grondwater, oppervlaktewater en drinkwater. Volgens berekeningen van de inspectie komt jaarlijks ten minste 21.000 kilo TFA vrij door het gebruik van PFAS-houdende gewasbeschermingsmiddelen.
De hoeveelheid PFAS-houdende pesticiden steeg volgens de ILT van 250.000 kilo in 2022 naar 456.000 kilo in 2024. TFA breekt niet af in het milieu, spoelt uit en dringt relatief snel door tot diep grondwater. Als er niets verandert, komt het gehalte daar volgens de inspectie binnen twintig jaar boven de waarde uit die het RIVM adviseert.
De ILT stelt dat de toenemende blootstelling aan TFA onvoldoende wordt beheerst. Drinkwater voldoet momenteel aan de wettelijke normen, maar drinkwater uit oppervlaktewater bevat meestal meer PFAS dan de drinkwaterrichtwaarde van het RIVM. TFA is met gebruikelijke technieken nauwelijks uit drinkwater te verwijderen; nieuwe technieken zijn volgens de inspectie ingewikkeld, kostbaar en energie-intensief.
De inspectie ziet mogelijkheden bij zowel de toelating als het gebruik van pesticiden. Voor alle PFAS-pesticiden die in Nederland worden gebruikt moet meer inzicht komen in TFA-vorming, zodat middelen sneller kunnen worden uitgefaseerd. Gebruikers hebben volgens de ILT een minimalisatieplicht en moeten uitstoot van zeer zorgwekkende stoffen als TFA tot nul terugbrengen of zoveel mogelijk beperken. Over de toepassing van deze specifieke zorgplicht bij de open teelt bestaat volgens de inspectie onduidelijkheid.