Zoek je de stap naar de nieuwe versie van de norm? Die staat bij de overgang naar ISO 14001:2026.
Van de 18 certificeerders die in Nederland ISO 14001 mogen doen, mogen er maar 2 alle sectoren doen. Bij wie kun je dan terecht als je wilt wisselen, en wat verandert er aan je audit? Na het lezen van dit artikel weet je welke certificeerders jouw sector mogen doen, wat een overstap kost in auditdagen, hoe je hem combineert met de overgang of met ISO 9001 en welk moment het beste past.
Overstappen bij ISO 14001 in het kort
De regels voor een overstap staan in Global ACI-TECH-3-002 (IAF MD 2) en gelden voor elke norm. Je certificaat moet geldig zijn en mag niet geschorst zijn. Je periode van drie jaar loopt door. In de controle vooraf kijkt de nieuwe certificeerder ook naar je open afwijkingen. Een open grote afwijking moet opgelost zijn voordat hij je certificaat afgeeft. De stappen, de controle vooraf en de gevallen waarin je toch opnieuw begint, staan bij overstappen naar een andere certificeerder. Wat bij ISO 14001 anders is, staat hieronder.
Sectorcodes: welke certificeerders jouw ISO 14001-sector mogen doen
Bij ISO 14001 geldt de accreditatie van een certificeerder per sector. Elke sector heeft een sectorcode (IAF-code), van 1 tot en met 39. Die codes komen uit Global ACI-TECH-3-021 (IAF ID 1). TECH-3-002 eist dat je certificaat binnen de accreditatie valt van je oude én je nieuwe certificeerder. Heeft een certificeerder jouw code niet voor ISO 14001, dan kan hij je certificaat niet overnemen.
CertificeerWijzer telde op 24 september 2026 in het de nationale accreditatie-instantie-register en de UKAS-schedules 18 certificeerders met een vestiging in Nederland en een accreditatie voor ISO 14001. Alle 18 zijn via de nationale accreditatie-instantie geaccrediteerd. Twee mogen alle 39 sectoren doen. Negen mogen er hooguit 8 doen. Zoveel certificeerders mogen ISO 14001 doen in deze sectoren:
Bouw
- Sectorcode
- 28
- Certificeerders
- 17
Zakelijke diensten
- Sectorcode
- 35
- Certificeerders
- 16
Transport en opslag
- Sectorcode
- 31
- Certificeerders
- 14
Handel
- Sectorcode
- 29
- Certificeerders
- 14
Machines
- Sectorcode
- 18
- Certificeerders
- 13
Afval, riolering en overige diensten
- Sectorcode
- 39
- Certificeerders
- 13
Metaal
- Sectorcode
- 17
- Certificeerders
- 12
Ingenieursdiensten
- Sectorcode
- 34
- Certificeerders
- 12
IT
- Sectorcode
- 33
- Certificeerders
- 10
Recycling
- Sectorcode
- 24
- Certificeerders
- 10
Chemie
- Sectorcode
- 12
- Certificeerders
- 8
Voeding
- Sectorcode
- 3
- Certificeerders
- 7
Zorg
- Sectorcode
- 38
- Certificeerders
- 7
Een paar certificeerders hebben binnen een code nog een beperking. Zo mag één certificeerder in de bouw alleen het plaatsen van houten speeltoestellen doen. Voor gewoon bouwwerk zijn het er dus 16. Bij de zorg hebben twee van de zeven de code alleen via de Britse UKAS. Je code staat op je huidige certificaat of in je auditrapport.
Auditdagen en kosten bij een ISO 14001-overstap
Bij een ISO 14001-overstap betaal je vooral de audits die toch al gepland stonden. De nieuwe certificeerder rekent die zelf uit met tabel EMS 1 uit Global ACI-TECH-3-004 (IAF MD 5). Dat is dezelfde tabel als bij je oude certificeerder. Wat de controle vooraf kost en wanneer hij eerst langskomt, staat bij overstappen.
Toch kan het aantal dagen verschillen. Bij ISO 14001 hangt de audittijd sterk af van de categorie van je milieuaspecten. Die kiest de nieuwe certificeerder zelf. Neem een transportbedrijf met 25 fte in de gemiddelde categorie. Zijn controle-audit duurt 1,5 dag. Dat is €1.500 tot €2.700 exclusief btw. Zijn hercertificering duurt 3 dagen. Dat is €3.000 tot €5.400. Zet de nieuwe certificeerder hem in de hoge categorie? Dan wordt de hercertificering ongeveer 3,5 dag. Vraag dus vóór je tekent welke categorie hij kiest en waarom. Hoe de dagen per categorie oplopen, staat bij de kosten van ISO 14001.
Overgang en overstap combineren bij ISO 14001
Voor de overgang naar ISO 14001:2026 heb je toch een audit nodig. Dat is een logisch moment om te kijken of je certificeerder nog past. Je kunt beide in één traject doen. De nieuwe versie verscheen in april 2026. Certificaten op ISO 14001:2015 moeten vóór 30 april 2029 over zijn. De overgang mag tijdens een gewone controle-audit of hercertificering. Je eerste audit bij de nieuwe certificeerder kan dus meteen de overgangsaudit zijn.
Let daarbij op de planning van certificeerders zelf. Een certificeerder moet uiterlijk 30 april 2027 door zijn accreditatie-instelling zijn goedgekeurd voor de versie van 2026. Gaat hij niet over? Dan moet hij dat vóór 31 januari 2027 schriftelijk aan zijn klanten melden. Zijn accreditatie voor ISO 14001 vervalt dan aan het eind van de overgang. Krijg je zo'n bericht, dan kun je overstappen zolang je certificaat nog geldig is. Vraag elke nieuwe certificeerder of hij al op ISO 14001:2026 mag certificeren. Vraag ook hoeveel extra tijd hij voor de overgang rekent.
ISO 14001 en ISO 9001 bij één certificeerder
Heb je naast ISO 14001 ook ISO 9001 of ISO 45001? Dan kun je ze bij een overstap onder één certificeerder brengen. Een gecombineerde audit mag tot 20% minder tijd kosten. Alle 18 certificeerders voor ISO 14001 mogen ook ISO 9001 doen. Maar bij 9 van de 18 verschillen de sectorcodes per norm. Een certificeerder kan dus wel jouw kwaliteitscertificaat mogen overnemen en je milieucertificaat niet. Controleer daarom per norm of jouw code in zijn accreditatie staat. Wat combineren scheelt, en wanneer je normen beter apart houdt, staat bij combinatie van normen.
ISO 14001-overstap rond de hercertificering
Bij de hercertificering berekent de certificeerder je auditdagen toch opnieuw, met je actuele fte, activiteiten en milieuaspecten. Daarom is dat een logisch moment om over te stappen. Vraag offertes op zodra je controle-audit in jaar 2 achter de rug is. De nieuwe certificeerder moet namelijk over je certificaat beslissen voordat hij de hercertificering begint. Valt je hercertificering na april 2027? Dan kun je de overgang naar 2026 er meestal in meenemen.
ISO 14001-certificeerders vergelijken voor je overstap
Vergelijk certificeerders die jouw sectorcode voor ISO 14001 hebben. Let op het aantal auditdagen, de categorie van je milieuaspecten, het dagtarief en de losse posten. Reken het totaal uit tot en met je volgende hercertificering. Bij CertificeerWijzer gaat je aanvraag alleen naar certificeerders met jouw sectorcode voor ISO 14001. Dat zijn partijen die je certificaat ook echt mogen overnemen.
Bronnen
- Global ACI-TECH-3-002 (IAF MD 2), Transfer of Accredited Certification of Management Systems
- IAF ID 1:2023, QMS and EMS Scopes of Accreditation, nu Global ACI-TECH-3-021
- Global ACI-TECH-3-004 (IAF MD 5), Determination of Audit Time
- Global ACI-TECH-3-TR 2029-04-30, overgang naar ISO 14001:2026
- de Nederlandse instantie, alle geaccrediteerden voor ISO/IEC 17021-1
Bronnen
- Global ACI-TECH-3-002 (M) versie 1.0, Transfer of Accredited Certification of Management Systems (was IAF MD 2:2023) sys.global-aci.org
- IAF ID 1:2023, QMS and EMS Scopes of Accreditation, nu Global ACI-TECH-3-021 iaf.nu
- Global ACI-TECH-3-004 (M) versie 1.0, Determination of Audit Time (was IAF MD 5:2023), bijlage B sys.global-aci.org
- Global ACI-TECH-3-TR 2029-04-30 (M), Transition Requirements for ISO 14001:2026, versie 1.0 sys.global-aci.org
- RvA, alle geaccrediteerden (ISO/IEC 17021-1) rva.nl