Overgang naar ISO 14001:2026: termijnen en wijzigingen

Heb je een certificaat op ISO 14001:2015, dan moet je overgang vóór 30 april 2029 klaar zijn. Dat betekent dat de audit is gedaan én je nieuwe certificaat is afgegeven. Na die datum is een geaccrediteerd certificaat op de versie van 2015 niet meer geldig. Die termijn van drie jaar staat in het verplichte overgangsdocument van Global Accreditation Cooperation (Global ACI), de opvolger van IAF. Alle aangesloten accreditatie-instellingen moeten het volgen, en ook elke certificeerder die zij goedkeuren.

Global ACI telt alle termijnen vanaf 30 april 2026. Dat is de laatste dag van de maand waarin de norm verscheen:

Een certificeerder mag pas een geaccrediteerd certificaat op ISO 14001:2026 afgeven als zijn accreditatie-instelling hem daarvoor heeft goedgekeurd. Op 24 september 2026 noemde nog geen enkele Nederlandse scope in het de nationale accreditatie-instantie-register de versie van 2026. Vraag daarom vóór je een audit plant of je certificeerder die goedkeuring al heeft.

Er komt één nieuwe eis bij: het plannen van wijzigingen (6.3). De rest is een nieuwe indeling of een verduidelijking van eisen die er al waren. Global ACI noemt de wijzigingen in het overgangsdocument klein. Hoeveel werk het voor jou is, hangt af van je bedrijf, en dat bepaal je zelf. Je bestaande systeem blijft staan en je vult het aan. Hieronder staan de wijzigingen die het overgangsdocument en NEN noemen, met per wijziging wat je doet.

De volledige eisen van de nieuwe versie staan op ISO 14001-eisen. De normtekst koop je bij NEN, als NEN-EN-ISO 14001:2026.

Je gaat over in een overgangsaudit (transitieaudit). Die audit mag samenvallen met je jaarlijkse controle-audit of met je hercertificering. Hij kan ook als aparte audit plaatsvinden. De auditor kijkt in die audit naar de gewijzigde eisen. Hij kijkt ook naar veranderingen in de context van je bedrijf. En hij kijkt of je systeem verder moet worden aangepast. De audit mag op afstand, als de certificeerder kan aantonen dat het doel van de audit zo wordt gehaald.

Extra audittijd is mogelijk, maar niet vanzelf. De certificeerder moet volgens ISO/IEC 17021-1 en Global ACI-TECH-3-004 (IAF MD 5) beoordelen of hij extra tijd nodig heeft. Hij moet dat ook onderbouwen. Hij kijkt daarbij naar hoeveel jouw systeem verandert. Hij kijkt ook of de overgang meeloopt met een gewone audit. Bij een audit van je hele systeem, zoals een hercertificering, is extra tijd volgens het overgangsdocument mogelijk niet nodig.

Daarom is je hercertificering voor de meeste bedrijven het beste moment. Valt die tussen het moment dat je certificeerder is goedgekeurd en april 2029? Dan combineer je de overgang met je hercertificering. Valt je hercertificering daarvoor of pas erna? Dan gebruik je een controle-audit. Plan niet te krap. Levert de laatste audit vóór april 2029 afwijkingen op, dan moet je die nog oplossen. Ook je nieuwe certificaat moet dan nog vóór de einddatum zijn afgegeven.

De overgang kost je vooral eigen tijd om je systeem aan te passen. Soms kost hij ook extra audittijd. Een auditdag kost €1.000 tot €1.800 exclusief btw. Spreek in je offerte af dat de overgang meegaat in een gewone audit. Vraag ook hoeveel extra tijd de certificeerder rekent, en waarom. Hij moet die tijd kunnen onderbouwen. Wat een ISO 14001-certificaat over drie jaar kost, staat op kosten van ISO 14001.

Drie situaties lopen anders dan een gewone overgang.

Voor de overgang heb je toch een audit nodig. Dat is ook een logisch moment om te kijken of je certificeerder nog past. Hoe je beide in één traject doet, staat bij overgang en overstap combineren. Wil je vergelijken? Bij CertificeerWijzer vraag je met één aanvraag offertes op bij certificeerders die ISO 14001 voor jouw sector mogen doen. Vraag elk van hen hoeveel extra tijd hij voor de overgang rekent.