ISO 42001-certificaat overzetten naar een andere certificeerder

Een ISO 42001-overstap volgt dezelfde regels als elke andere overstap. Die regels staan in Global ACI-TECH-3-002. Global ACI is de wereldwijde samenwerking van accreditatie-instanties, en dit document heette vroeger IAF MD 2. Volgens die regels controleert de nieuwe certificeerder eerst je stukken. Hij beslist vóór je volgende audit. En hij houdt je vervaldatum aan. De stappen staan bij overstappen naar een andere certificeerder. Daar staan ook de gevallen waarin je toch opnieuw begint, zoals een geschorst certificaat. Staat er nog een afwijking open, dan kun je wel overstappen. Bij een grote afwijking geeft de nieuwe certificeerder zijn certificaat pas af als hij heeft gezien dat je hem hebt opgelost. Bij een kleine afwijking wil hij je plan zien.

Een aparte overstap-audit ("transfer-audit") bestaat niet in die regels. De controle vooraf (pre-transfer review) is een controle van papieren. Volgens TECH-3-002 is ook een bezoek vooraf geen audit. ISO/IEC 42006:2025 is het regeldocument voor certificeerders van ISO 42001. In de inhoudsopgave van die norm staat geen eigen paragraaf over overstappen. TECH-3-002 geldt dus zonder aanvulling. Je eerste audit bij de nieuwe certificeerder is de controle-audit of hercertificering die toch al gepland stond.

Bij ISO 42001 is elke certificeerder met ISO 42001 in zijn accreditatie een kandidaat. De accreditatie loopt hier niet per sector, zoals bij ISO 9001. TECH-3-002 eist dat je certificaat binnen de accreditatie van je oude en van je nieuwe certificeerder valt. CertificeerWijzer telde op 24 september 2026 in het de nationale accreditatie-instantie-register en de UKAS-schedules 4 certificeerders in Nederland met ISO 42001 in hun accreditatie:

De rollen betekenen: je bouwt AI (ontwikkelaar), je levert AI aan anderen (aanbieder) of je zet AI in (gebruiker). Noemt een accreditatie rollen, dan telt dat bij een overstap. Ontwikkel je zelf AI, dan moet die rol binnen de accreditatie van je nieuwe certificeerder vallen. Vraag dat na voordat je een offerte aanneemt. Bij de overstap controleert de nieuwe certificeerder ook de accreditatie-instantie van je oude certificeerder. Die moet ISO 42001 onder de wereldwijde afspraak tussen accreditatie-instanties hebben, de MLA. ISO 42001 is een jonge norm. Vraag je nieuwe certificeerder dus of hij je certificaat zonder voorbehoud kan erkennen.

Bij een ISO 42001-overstap wil de nieuwe certificeerder je certificaat en je auditrapporten zien. Vooral wil hij weten wat je systeem precies omvat. Leg daarom drie stukken klaar die bij deze norm horen:

De nieuwe certificeerder bouwt zijn auditprogramma voor de jaren die nog komen op die stukken. Heb je sinds je laatste audit een AI-systeem toegevoegd of een nieuwe rol gekregen, bijvoorbeeld omdat je nu zelf een model aanbiedt? Meld dat dan in je aanvraag. Dat verandert namelijk je toepassingsgebied en de audittijd. Welke stukken een AI-systeem verder vraagt, staat bij de documenten voor ISO 42001.

Bij een ISO 42001-overstap betaal je vooral de audits die al gepland stonden. De nieuwe certificeerder rekent die zelf uit met bijlage A van ISO/IEC 42006:2025. Die bijlage is alleen betaald in te zien. De uitkomst hangt af van hoe hij de complexiteit van je AI inschat. Daardoor kan het aantal dagen per offerte verschillen. Vraag daarom elke certificeerder hoeveel dagen hij rekent en in welke soort complexiteit hij je systeem indeelt. Reken met een dagtarief van €1.000 tot €1.800 exclusief btw per auditdag. Hoe de audittijd ontstaat, staat bij de kosten van ISO 42001. Wat de controle vooraf kost, staat bij overstappen.

Wil je bij een overstap ook andere certificaten naar dezelfde certificeerder brengen? Bij ISO 42001 verlies je daarmee weinig keus. De vier certificeerders hebben de meeste verwante normen ook. CertificeerWijzer telde op 24 september 2026 zoveel certificeerders met ISO 42001 en:

Bij twee van de vier loopt de accreditatie voor ISO 27001 via UKAS. Bij ISO 9001 telt daarnaast je sectorcode, want die norm wordt per sector geaccrediteerd. Kijk dus of de certificeerder ISO 9001 voor jouw sector mag doen. Of één certificeerder voor alles beter past dan twee, staat bij combinatie van normen. Daar staat ook wat een gecombineerde audit scheelt.

Bij de hercertificering begin je aan een nieuwe periode van drie jaar, met een nieuwe offerte. Dat is dus een logisch moment om ISO 42001-offertes te vergelijken. Vraag ze op zodra je controle-audit in jaar 2 achter de rug is. De nieuwe certificeerder moet namelijk over je certificaat beslissen voordat hij de hercertificering begint. Een ander logisch moment is een grote verandering in je AI, zoals een eigen model dat je gaat aanbieden. Dan kijk je toch al opnieuw naar je toepassingsgebied.

Vergelijk certificeerders die ISO 42001, je rol en je andere normen in hun accreditatie hebben. Vergelijk ze op het aantal auditdagen en de indeling in complexiteit. Vergelijk ze ook op het dagtarief, de losse posten en het totaal tot en met je volgende hercertificering. Bij CertificeerWijzer gaat één overstapaanvraag naar certificeerders met ISO 42001 in hun accreditatie. Zo leg je hun offertes voor de rest van je periode naast elkaar.