Bij elke vraag van de VCA-checklist staat precies welke documenten de auditor wil zien. Welke stukken moet je dan klaar hebben, en hoe vaak werk je ze bij? Na het lezen van dit artikel weet je welke gegevens je bij je aanvraag geeft, welke documenten en registraties je bijhoudt, hoe je diploma's en ongevallencijfers aantoont en hoe de auditor je stukken bekijkt.
Documenten bij elke vraag van de VCA-checklist
De VCA-checklist noemt per vraag de documenten die erbij horen. Je haalt een vraag pas als die documenten in orde zijn. Het schema noemt geen apart handboek als verplicht document. Het vraagt wel dat je systeem op papier beschreven staat, zodat de auditor het in fase 1 kan lezen. Welke vragen bij jouw niveau horen, staat bij de VCA-eisen.
Gegevens bij je VCA-aanvraag
Een VCA-certificeerder moet vóór zijn offerte minstens deze gegevens van je opvragen. Dat staat in hoofdstuk 7.1 van het schema:
- Structuur. Je hoofdvestiging en eventuele nevenvestigingen.
- Organogram. Wie waar leiding aan geeft.
- Medewerkers. Het aantal vaste en tijdelijke medewerkers, per vestiging.
- Manuren. Het aantal gewerkte uren per jaar, apart voor vaste en tijdelijke medewerkers.
- Werklocaties. Het gemiddelde aantal werklocaties waar je tegelijk werkt.
- Vakwerk. Werk waarvoor speciale vakkennis nodig is. Zo weet de certificeerder welke kennis zijn auditor moet hebben.
- Toepassingsgebied. Je activiteiten met de bijbehorende NACE-codes, de Europese codes voor soorten bedrijven.
- Uitbesteed werk. Processen of taken die je aan anderen geeft.
- Adviseur. De naam van een adviseur die je naar VCA begeleidt, als je die hebt.
Heb je deze gegevens klaar, dan kan elke certificeerder meteen rekenen. Het aantal werklocaties weegt zwaar in de prijs. Dat staat bij de kosten van VCA.
Vaste documenten voor VCA
Een deel van je stukken leg je één keer vast en werk je bij als er iets verandert. Voor sommige stukken noemt de checklist een vaste termijn:
Beleidsverklaring, getekend door de hoogste baas
- Vraag
- 1.1
- Bijwerken
- elke drie jaar evalueren
Organogram met de VGM-functionaris direct onder de directie
- Vraag
- 1.2
- Bijwerken
- bij wijziging
Functieomschrijving van de VGM-functionaris en zijn diploma's
- Vraag
- 1.2
- Bijwerken
- bij wijziging
Functieomschrijvingen van leidinggevenden (VCA** en Petrochemie)
- Vraag
- 1.3
- Bijwerken
- bij wijziging
Procedures voor het vinden en naleven van wetten
- Vraag
- 1.7
- Bijwerken
- bij wijziging
Methodiek en actuele RI&E
- Vraag
- 2.1
- Bijwerken
- minstens elke drie jaar evalueren
Methodiek voor taakrisicoanalyses (TRA's)
- Vraag
- 2.2
- Bijwerken
- minstens één TRA niet ouder dan een jaar
Procedure of instructie voor de LMRA
- Vraag
- 2.3
- Bijwerken
- bij wijziging
Lijst met vakopleidingen en ervaring per functie
- Vraag
- 3.1
- Bijwerken
- bij wijziging
Overzicht van extra opleidingen voor risicovolle taken
- Vraag
- 3.4
- Bijwerken
- bij wijziging
Instructieprogramma voor nieuwe medewerkers
- Vraag
- 3.5
- Bijwerken
- bij wijziging
Communicatieplan, als je met anderstaligen werkt
- Vraag
- 3.7
- Bijwerken
- bij wijziging
Criteria en eisen voor VGM-projectplannen (VCA** en Petrochemie)
- Vraag
- 5.1
- Bijwerken
- minstens één plan niet ouder dan een jaar
Procedure voor noodsituaties
- Vraag
- 6.1
- Bijwerken
- bij wijziging
Inspectieprocedure en inspectieprogramma
- Vraag
- 7.1
- Bijwerken
- bij wijziging
Overzicht van functies met medische eisen
- Vraag
- 8.1
- Bijwerken
- bij wijziging
Lijst van risicovolle materialen, gereedschap en PBM
- Vraag
- 9.1
- Bijwerken
- geen vaste termijn, bijwerken na je RI&E, inspecties en keuringen
Procedures voor melden en onderzoeken van incidenten
- Vraag
- 11.1 en 11.2
- Bijwerken
- bij wijziging
Registraties die je bijhoudt voor VCA
Naast vaste stukken laat je zien dat je het werk echt doet. Dat doe je met registraties. Deze registraties komen het vaakst terug:
Interne audits en het auditprogramma
- Hoe vaak
- elk jaar, alle vragen in drie jaar
- Vraag
- 1.5
Verslag en actieplan van de directiebeoordeling
- Hoe vaak
- elk jaar
- Vraag
- 1.6
Presentielijsten en onderwerpen van toolboxmeetings
- Hoe vaak
- minstens 4 per jaar bij VCA*, 10 bij VCA** en Petrochemie
- Vraag
- 4.1
Registratie van instructies voor een project
- Hoe vaak
- vóór de start van het werk
- Vraag
- 3.6
Verslagen van werkplekinspecties
- Hoe vaak
- elke werkplek minstens één keer per maand
- Vraag
- 7.1
Register van keuringen van gereedschap en PBM
- Hoe vaak
- minstens één keer per jaar
- Vraag
- 9.2
Registratie van medische geschiktheid
- Hoe vaak
- per medewerker
- Vraag
- 8.1
Meldingen van ongevallen, bijna-ongevallen en onveilige situaties
- Hoe vaak
- doorlopend
- Vraag
- 11.1
Onderzoeksverslagen en verbetermaatregelen
- Hoe vaak
- per incident
- Vraag
- 11.2
Bij VCA** en VCA Petrochemie komen er registraties bij. Denk aan beoordelingen van onderaannemers en een lijst met goedgekeurde onderaannemers (vraag 10.2).
VCA-diploma's en het Centraal Diploma Register
Voor de diploma's van je medewerkers hoef je geen kopieën te bewaren. De auditor mag ook kijken in het Centraal Diploma Register (CDR) van SSVV. Het examencentrum zet elk behaald diploma daarin. Een diploma B-VCA of VOL-VCA is tien jaar geldig, gerekend vanaf de examendatum. Je medewerker houdt zelf bij wanneer zijn diploma verloopt. Houd als werkgever toch een eigen lijst bij met de vervaldata. Dan weet je op tijd wie opnieuw examen moet doen. Huur je een zzp'er in als tijdelijke medewerker, dan is B-VCA voor hem in de regel genoeg. Geeft hij leiding aan anderen op de werkvloer, dan heeft hij net als elke operationeel leidinggevende VOL-VCA nodig. Werkt hij als onderaannemer, dan heeft hij VOL-VCA nodig.
Ongevallencijfers voor VCA
VCA vraagt dat je je ongevallenfrequentie bijhoudt. Die heet de IF (Injury Frequency): het aantal ongevallen met verzuim per miljoen gewerkte uren. Je rekent hem zo uit: het aantal ongevallen met verzuim, maal 1.000.000, gedeeld door het aantal gewerkte uren.
Een ongeval telt als verzuim als iemand minstens één werkdag uitvalt. De dag van het ongeval telt daarbij niet mee. Tijdelijke medewerkers tellen ook mee. Weet je het aantal gewerkte uren niet, dan reken je met 1.600 uur per fte.
Neem een bedrijf met 25 fte zonder urenregistratie. Dat rekent met 40.000 uur per jaar. Had het één ongeval met verzuim, dan is de IF 25.
Het schema noemt geen grens waaronder je IF moet blijven. De auditor controleert wel bij elke audit of je cijfers kloppen en of je je ongevallen onderzoekt. De certificeerder meldt je cijfers elk jaar aan SSVV.
Documenten in fase 1 en fase 2 van de VCA-audit
In fase 1 leest de auditor de documenten van je systeem. Dat doet hij in principe bij jou op locatie. Hij kijkt dan ook naar je klachtenafhandeling, je planning, je interne audit, je directiebeoordeling en je overzicht van wetten. In fase 2 zoekt hij het bewijs op de werkvloer. Hij praat met medewerkers en leidinggevenden. Hij kijkt of je registraties kloppen met wat hij daar ziet. Per vraag schrijft hij in zijn rapport waarom hij hem goed of fout rekent. Het hele verloop van de audit staat bij VCA-certificaat halen.
VCA-certificeerders vergelijken op de documentenaudit
De lijst met documenten is voor elke certificeerder gelijk. De aanpak kan verschillen. Vraag in elke offerte waar fase 1 plaatsvindt en hoeveel tijd er tussen fase 1 en fase 2 zit. Vraag ook hoeveel werklocaties de auditor in fase 2 bezoekt. Bij CertificeerWijzer vraag je met één aanvraag offertes op bij certificeerders die VCA voor jouw sector mogen doen. Je geeft de gegevens voor de offerte daarbij één keer op.
Bronnen
- SSVV, VCA-checklist versie 2026/6.1, begrippen (IF), procedure hoofdstuk 7.1, 7.3, 7.4 en 12.2, en de documenten bij elke vraag.
- SSVV, Volledige VCA (VOL-VCA)