Overgang naar ISO 9001:2026: termijnen en wijzigingen

Heb je een certificaat op ISO 9001:2015, dan moet je overgang vóór 30 september 2029 klaar zijn. Dat betekent: de audit is gedaan én je nieuwe certificaat is afgegeven. Na die datum is een geaccrediteerd certificaat op de versie van 2015 niet meer geldig. Dat geldt ook als er een latere vervaldatum op staat. Die termijn van drie jaar staat in het verplichte overgangsdocument van Global Accreditation Cooperation (Global ACI). Global ACI is de opvolger van IAF. Alle aangesloten accreditatie-instellingen moeten het overgangsdocument volgen. Elke certificeerder die zij goedkeuren moet het ook volgen.

De norm verscheen op 16 september 2026. Het overgangsdocument telt zijn termijnen in maanden vanaf 30 september 2026. Dat is de laatste dag van die maand:

Een certificeerder mag pas een geaccrediteerd certificaat op ISO 9001:2026 afgeven. Dat mag alleen als zijn accreditatie-instelling hem daarvoor heeft goedgekeurd. Vraag daarom vóór je een audit plant of je certificeerder die goedkeuring al heeft.

De wijzigingen in ISO 9001:2026 zijn klein. Global ACI verwacht dat de meeste bedrijven ze "met redelijke moeite" doorvoeren. Je bestaande systeem blijft staan en je vult het aan. Hieronder staan de wijzigingen die het overgangsdocument noemt, met per wijziging wat je doet.

Klimaatverandering is geen wijziging van 2026. Die eis kwam al in februari 2024 in ISO 9001:2015, met een aanvulling (Amd 1:2024). Je bepaalt of klimaatverandering voor je bedrijf relevant is. Belanghebbenden kunnen ook eisen hebben over het klimaat. Een auditor vraagt er dus nu al naar. De volledige eisen van de nieuwe versie staan op ISO 9001-eisen. De normtekst koop je bij NEN.

Je gaat over in een overgangsaudit (transitieaudit). Die audit mag samenvallen met je jaarlijkse controle-audit of met je hercertificering. Ook kan hij als aparte audit plaatsvinden. De auditor kijkt in die audit naar de gewijzigde eisen. Hij kijkt ook naar veranderingen in de context van je bedrijf. En hij kijkt of je systeem verder moet worden aangepast. De audit mag op afstand. Dat kan als de certificeerder kan aantonen dat het doel van de audit zo wordt gehaald.

Extra audittijd is mogelijk, maar niet vanzelf. De certificeerder moet volgens ISO/IEC 17021-1 en Global ACI-TECH-3-004 (IAF MD 5) beoordelen of hij extra tijd nodig heeft. Hij moet dat ook onderbouwen. Hij kijkt daarbij naar hoeveel jouw systeem verandert. Hij kijkt ook of de overgang meeloopt met een gewone audit. Bij een audit van je hele systeem, zoals een hercertificering, is extra tijd volgens het overgangsdocument mogelijk niet nodig.

Daarom is je hercertificering voor de meeste bedrijven het beste moment. Valt die tussen het moment dat je certificeerder is goedgekeurd en september 2029? Dan combineer je de overgang met je hercertificering. Meestal betaal je dan geen extra bezoek. Valt je hercertificering daarvoor, of pas na september 2029? Dan gebruik je een controle-audit. Plan niet te krap. Levert de laatste audit voor september 2029 afwijkingen op, dan los je die nog op. Je certificaat moet dan ook nog vóór de einddatum zijn afgegeven.

De overgang kost je vooral eigen tijd om je systeem aan te passen. Soms kost hij ook extra audittijd. Een auditdag kost €1.000 tot €1.800 exclusief btw. Spreek in je offerte af dat de overgang meegaat in een gewone audit. Vraag ook hoeveel extra tijd de certificeerder rekent, en waarom. Hij moet die tijd kunnen onderbouwen. Wat een ISO 9001-certificaat over drie jaar kost, staat op kosten van ISO 9001.

Drie situaties lopen anders dan een gewone overgang.

Omdat je voor de overgang toch een audit nodig hebt, is het ook een logisch moment om te kijken of je certificeerder nog past. Hoe je beide in één traject doet, staat bij overgang en overstap combineren. Wil je vergelijken? Dan vraag je bij CertificeerWijzer met één aanvraag offertes op. Die komen van certificeerders die ISO 9001 voor jouw sector mogen doen. Vraag elk van hen hoeveel extra tijd hij voor de overgang rekent.