SCL-certificaat halen: stappen en doorlooptijd

Tussen je opdracht en de eerste auditdag zit meestal drie tot vier maanden. Daarna moet de audit binnen dertien weken klaar zijn, dus binnen ongeveer drie maanden. Die termijn loopt vanaf de start van de voorbereiding tot het certificaat of statement er is. Van opdracht tot certificaat ben je zo meestal vier tot zeven maanden verder.

De doorlooptijd hangt bij de SCL vooral af van de agenda van de certificeerder. Het schema noemt geen periode waarin je afspraken eerst moeten draaien. Bij VCA staat zo'n periode wel in het schema.

Moet je voor een contract een bewijs laten zien? Dan krijg je bij ViA meestal drie maanden na de opdracht. Dat is korter dan de wachttijd van drie tot vier maanden bij de certificeerder. Vraag daarom offertes aan zodra je weet dat je de SCL nodig hebt, en vraag naar de eerste vrije datum. Het algemene traject voor een eerste certificaat staat bij voor het eerst certificeren.

Een SCL-traject heeft zes stappen. Ze gelden voor SCL Light, SCL en SCL Original. Bij het Self Assessment doe je alleen stap 1 en 2, want daar komt geen certificeerder bij.

Vraagt een opdrachtgever de SCL, dan bepaalt hij meestal welk product en welke trede hij accepteert. Vraag dat dus na voordat je begint. Voor de ViA-eis in de bouw is dat trede 3. Doe je de SCL voor jezelf, dan kies je product en trede zelf. Welke producten er zijn, staat bij de Safety Culture Ladder.

Je beoordeelt eerst zelf hoe je bedrijf ervoor staat. Bij SCL Light en het Self Assessment doe je dat verplicht met de vragenlijst van NEN, de Self Assessment Questionnaire (SAQ). Die staat in de webtool van NEN. Bij SCL en SCL Original mag je ook een ander instrument gebruiken. Hoeveel uur dat je kost, noemt NEN niet.

Sinds 22 juni 2026 is er een nieuwe versie van de vragenlijst. De zinnen zijn korter en de lijst is er in acht talen. Vijf nieuwe vragen gaan over psychosociale veiligheid.

Bij SCL Light maak je met de uitkomst ook een gapanalyse. Daarin zet je op een rij waar je nog onder de trede zit die je wilt halen. In een actieplan schrijf je wat je daaraan doet, met één tot drie doelen voor gedrag. Wat in die stukken moet, staat bij de documenten voor de SCL. Bij de kleine variant van SCL Light heb je bovendien een interne auditor nodig met een training die NEN erkent.

De certificeerder rekent de audittijd uit met een vaste tabel van NEN. Hij heeft daarvoor je aantal medewerkers nodig, met ingehuurde mensen erbij. Ook vraagt hij je trede, je vestigingen en het aantal projecten dat je gemiddeld tegelijk hebt lopen. Bij een audit op trede 3 moet hij in zijn offerte een onaangekondigd werkbezoek aanbieden. Dat is een bezoek aan een project waarvan je de dag niet vooraf weet. Jij beslist of dat erbij komt. Hoe de prijs ontstaat, staat bij de kosten van de SCL.

In de voorbereiding controleert de leadauditor of je zelfbeoordeling er is. Hij legt het toepassingsgebied vast. Hij controleert je bedrijfsgegevens, zoals je KvK-uittreksel, je werkmaatschappijen, je vestigingen en je aantal medewerkers. Daarna maakt hij het auditplan. Hij vraagt ook of de trede die je wilt halen realistisch is. Voor deze voorbereiding is één auditor genoeg.

Bij andere normen heet deze stap fase 1. NEN koos voor de SCL een eigen naam, "voorbereiden SCL-audit". Zo is duidelijk dat de voorbereiding geen controle van documenten is.

De audit zelf doen altijd twee auditoren, waarvan één leadauditor. Ze voeren gesprekken met mensen uit alle lagen, met de nadruk op de werkvloer. Ze bezoeken minstens één project in uitvoering. Een audit alleen aan het bureau mag niet. Na elk gesprek krijg je een korte samenvatting, en aan het eind van elke auditdag een terugkoppeling. Zo krijg je aan het eind geen verrassing.

Op trede 4 en 5 komt er altijd minstens één onaangekondigd werkbezoek bij. Je geeft de auditor dan een lijst van je lopende projecten. Hij kiest er op de dag zelf één uit.

Je krijgt het rapport uiterlijk vijftien werkdagen na de laatste auditdag. Het rapport noemt per thema de sterke punten en de verbeterpunten. Het rapport is vertrouwelijk en telt zelf niet als bewijs. Haal je de trede, dan geeft de certificeerder het certificaat of statement af. Hij meldt het aan bij NEN, en NEN zet het in het openbare register. Je opdrachtgever kan het daar opzoeken.

Het certificaat is drie jaar geldig. Tussen tien en twaalf maanden na de certificering moet de volgende audit plaatsvinden. Mis je die termijn, dan verlies je de geldigheid.

Weet je niet welke trede je haalt? Tot en met trede 3 mag je de audit zonder vaste trede doen. Dat heet de audit "open ingaan". Je kiest dan vooraf geen trede, en de auditor kijkt waar je uitkomt. De uitkomst is trede 1, 2 of 3.

Je betaalt de audittijd van trede 3.

Wil je eerst ervaren wat een SCL-audit is? Dan kun je een proefaudit laten doen. Die is 40% van een volledige audit, met minstens drie auditdagen voor twee auditoren samen.

Bij een dagtarief van €1.000 tot €1.800 exclusief btw kost dat minstens €3.000 tot €5.400. De proefaudit gaat standaard op trede 3. Je krijgt geen trede, certificaat of statement, en de certificeerder zegt ook niet of je de trede zou halen.

Haal je de trede niet, dan krijg je een certificaat op de trede die je wel haalt. Haal je trede 2 niet, dan kan dat trede 1 zijn. Denk je dat de audit een meetfout bevat? Dan mag je binnen dertien weken een extra audit laten doen. Die gaat alleen over de thema's waarvan jij denkt dat ze fout zijn beoordeeld.

In die dertien weken wissel je niet van certificeerder of auditoren. Toont ook de tweede meting aan dat je de trede niet haalt, dan blijft de lagere trede staan.

Wil je later een hogere trede halen? Dan vraag je een nieuwe beoordeling aan. Dat kan op zijn vroegst een half jaar na je certificaat. Hoe de auditor tot een trede komt, staat bij de SCL-eisen.

Heb je een SCL Light-statement en wil je toch een certificaat? Dan is een aanvullende audit van 60% genoeg. Dat mag als drie dingen kloppen:

Lukt dat niet binnen drie maanden, dan begin je met een volledige audit voor het certificaat.

NEN schrijft dat er in Nederland een beperkt aantal SCL-auditoren is. NEN raadt daarom aan om ruim van tevoren te boeken. Op de site van NEN staat welke certificeerders op korte termijn nog plek hebben. Op 17 oktober 2026 waren dat er 11 van de 15.

Vraag bij je offerte dus altijd naar de eerste vrije datum voor de audit, en vergelijk die naast de prijs. Bij CertificeerWijzer vraag je met één aanvraag offertes op bij certificeerders met een SCL-licentie. Dan zie je de data en prijzen naast elkaar.