Direct naar de inhoud
De nummer één vergelijkingssite voor certificerend Nederland

Voor het eerst een ISO-certificaat halen: stappen en doorlooptijd

Een eerste ISO-certificaat haal je in acht stappen. Je kiest norm en toepassingsgebied. Dan vraag je offertes op. Daarna bouw je je managementsysteem op en laat je het draaien. Je doet een interne audit en een directiebeoordeling. Dan volgt de audit in twee fasen bij een geaccrediteerde certificeerder. Ten slotte komt het besluit. Voor ISO 9001 duurt dat vanaf nul ongeveer acht maanden. Daarvan is drie tot vier maanden wachttijd bij de certificeerder. Werk je al gestructureerd, dan duurt het vier tot vijf maanden. Bij andere normen kan de doorlooptijd anders zijn. Daarna is je certificaat drie jaar geldig, met elk jaar een controle-audit.

Op deze pagina
  1. Stappen naar een eerste ISO-certificaat
  2. Doorlooptijd van een eerste certificering
  3. Verschillen per norm in auditdagen en eisen
  4. Certificeerder kiezen voor je eerste ISO-certificaat

Een eerste ISO 9001-certificaat kost je vanaf nul ongeveer acht maanden, en een flink deel daarvan is wachten op de certificeerder. Welke stappen zet je eigenlijk, en hoe kom je zo snel mogelijk bij je certificaat? Na het lezen van dit artikel weet je welke stappen je zet, hoe lang het traject duurt, wat per norm verschilt en hoe je een certificeerder kiest.

Stappen naar een eerste ISO-certificaat

Het traject staat in ISO/IEC 17021-1, de norm met eisen aan certificeerders. Jij bouwt een systeem. De certificeerder toetst het in twee fasen. Iemand anders dan de auditor beslist. Dit zijn de stappen:

1. Norm en toepassingsgebied

Je kiest de norm die past bij wat je wilt laten zien: kwaliteit, informatiebeveiliging, milieu of veiligheid. Vaak vraagt een klant of aanbesteder erom. Veel bedrijven certificeren ook om hun eigen werk te verbeteren. Daarna leg je het toepassingsgebied vast. Dat zijn het werk en de locaties die onder het certificaat vallen, en het aantal mensen dat daar werkt. Daarmee ligt grotendeels vast hoeveel auditdagen je betaalt. Het bepaalt ook welke certificeerders je mogen certificeren.

2. Offertes en certificeerder

Vraag offertes op zodra je besluit. Dan loopt de wachttijd van de certificeerder gelijk op met je eigen werk. In je aanvraag geef je je toepassingsgebied, je locaties en processen, wat je uitbesteedt en of je een adviseur hebt gehad. De certificeerder controleert dan of die bevoegd is voor jouw norm en werk. Ook berekent de certificeerder hoeveel tijd de audit kost. Kies een certificeerder met accreditatie voor jouw norm. De nationale accreditatie-instantie of een buitenlandse zusterorganisatie toetst dan of die certificeerder zich aan ISO/IEC 17021-1 houdt. Een auditdag kost meestal €1.000 tot €1.800 exclusief btw. Hoe het aantal dagen en de prijs over drie jaar ontstaan, staat bij de kosten van certificeren.

3. Opbouw van het managementsysteem

Je beschrijft hoe je werkt. Je legt beleid, doelen, risico's en verantwoordelijkheden vast. Daarvoor gebruik je de eisen en verplichte documenten van jouw norm als lijst. Dat kan zelf of met een adviseur. Wanneer een adviseur loont en welke adviseur naast welke certificeerder past, staat bij implementatiebegeleiding.

4. Systeem laten draaien

Je werkt met je eigen afspraken en legt vast wat er gebeurt. Denk aan klachten, de meting van je doelen en fouten met wat je eraan deed. Die registraties zijn het bewijs dat de auditor in fase 2 zoekt. Geen regel noemt een vaste termijn hiervoor. Reken in de praktijk op minstens drie maanden.

5. Interne audit en directiebeoordeling

Je controleert zelf of je systeem werkt. Of je laat een interne auditor dat doen. De leiding bespreekt in de directiebeoordeling wat er beter moet. Plan beide vóór fase 1. Rond ze af vóór fase 2. In fase 1 kijkt de auditor of ze gepland zijn en lopen. In fase 2 kijkt de auditor of ze iets opleveren.

6. Certificeringsaudit in twee fasen

In fase 1 kijkt de auditor of je klaar bent. Daarbij gaat het om je toepassingsgebied, locaties, processen, de wetten die voor je gelden en je planning van interne audit en directiebeoordeling. In fase 2 toetst de auditor op locatie of je systeem in de praktijk werkt. Tussen de fasen krijg je tijd om op te lossen wat in fase 1 naar boven kwam. Dat is meestal een paar weken. Wat de auditor per fase doet en welke rechten je hebt, staat bij de certificeringsaudit.

7. Afwijkingen en besluit

Een grote afwijking (major) moet aantoonbaar opgelost zijn voor je het certificaat krijgt. Bij een kleine afwijking (minor) is een goedgekeurd plan genoeg. Lukt het oplossen van een major niet binnen 6 maanden na de laatste dag van fase 2? Dan volgt een nieuwe fase 2. Die betaal je opnieuw. Over je certificaat beslist daarna iemand binnen de certificeerder. Die persoon heeft de audit niet gedaan.

8. Certificaat en de cyclus van drie jaar

Vanaf het besluit is je certificaat drie jaar geldig. De eerste controle-audit valt binnen 12 maanden na het besluit. Daarna volgt elk kalenderjaar een controle-audit. In het derde jaar volgt de hercertificering. Die moet klaar zijn voordat je certificaat verloopt. Een schema voor een bepaalde sector kan een andere cyclus voorschrijven. Bij de gangbare ISO-normen is het drie jaar.

Doorlooptijd van een eerste certificering

Een eerste ISO 9001-certificering duurt vanaf nul ongeveer acht maanden. Dat geldt als je meteen offertes opvraagt. Voor ISO 27001 en NEN 7510 is dat hooguit ongeveer acht maanden. De stappen van elke norm zeggen wat daar de tijd bepaalt. Bij ISO 9001 bestaat de tijd uit deze onderdelen:

OnderdeelDoorlooptijd
Systeem opbouwen, vanaf nul ongeveer 3 maanden
Systeem laten draaien, met interne audit en directiebeoordeling minstens 3 maanden
Fase 1 tot fase 2 een paar weken
Afwijkingen oplossen en besluit een paar weken; bij een major hooguit 6 maanden na fase 2
Wachttijd bij de certificeerder 3 tot 4 maanden, gelijk met je opbouw als je meteen offertes opvraagt

Werk je al met vaste afspraken, zoals werkinstructies en een klachtenlijst? Dan ben je in vier tot vijf maanden klaar. Ook dan moet je systeem nog maanden draaien. Vraag je pas offertes op als je systeem af is? Dan komt de wachttijd er nog bij. Moet het certificaat er op een vaste datum zijn, zoals voor een aanbesteding? Begin dan tien maanden van tevoren. Dan kost een major of een volle agenda je deadline niet. De audit zelf duurt bij een klein bedrijf maar een paar dagen.

Verschillen per norm in auditdagen en eisen

Het traject is gelijk, maar elke norm heeft eigen eisen en een eigen rekenregel voor de auditdagen. Bij een bedrijf van 1 tot 5 mensen duren fase 1 en fase 2 samen voor ISO 9001 1,5 dag. Voor ISO 14001 en ISO 45001 duren ze 2,5 tot 3 dagen. Dat hangt af van hoe zwaar de milieu- of veiligheidsrisico's van je werk zijn. Zo staat het in Global ACI-TECH-3-004 (IAF MD 5). ISO 27001 heeft een eigen methode in bijlage C van ISO/IEC 27006-1:2024. Ook wie je mag certificeren verschilt. Bij ISO 9001 is een certificeerder per sector geaccrediteerd, met sectorcodes (IAF-codes). Niet elke certificeerder mag dus elk bedrijf doen.

Wat er per norm anders is, staat bij de stappen van die norm:

  • ISO 9001, kwaliteit: accreditatie per sectorcode, de audittijd hangt af van het aantal mensen en het risico van je sector.
  • ISO 14001, milieu: de audittijd hangt ook af van hoe zwaar je milieuaspecten zijn.
  • ISO 45001, arbo en veiligheid: de audittijd hangt ook af van de veiligheidsrisico's van je sector.
  • ISO 27001, informatiebeveiliging: eigen rekenregel voor de audittijd uit ISO/IEC 27006-1.
  • NEN 7510, informatiebeveiliging in de zorg: gebaseerd op ISO 27001, met een eigen certificatieschema, NCS 7510, dat NEN beheert.

Wil je meer normen tegelijk halen? Dan kan dat in één gecombineerde audit.

Certificeerder kiezen voor je eerste ISO-certificaat

De regels zijn bij elke geaccrediteerde certificeerder gelijk. De certificeerders zelf zijn dat niet. Ze verschillen in het aantal auditdagen dat ze rekenen. Ook verschillen ze in hun dagtarief, hun eerste vrije datum en hun kennis van jouw sector. Vergelijk daarom in elke offerte het aantal dagen voor fase 1 en fase 2. Vergelijk ook het dagtarief, de kosten van de controle-audits en de eerste datum voor fase 1. Waar je verder op let, staat bij certificeerder kiezen. Past je certificeerder later niet meer? Dan kun je overstappen zonder opnieuw te beginnen.

Bij CertificeerWijzer vraag je met één aanvraag offertes op. Die vraag je op bij certificeerders die jouw norm voor jouw werk mogen doen. Doe dat op de dag dat je besluit. Zo loopt hun wachttijd terwijl jij je systeem opbouwt.

Bronnen

  1. IAS, samenvatting ISO/IEC 17021-1:2015 hoofdstuk 9 iasonline.org
  2. Global ACI-TECH-3-004 (M) versie 1.0, Determination of Audit Time of Quality, Environmental, and Occupational Health & Safety Management Systems (was IAF MD 5:2023) sys.global-aci.org
  3. ISO/IEC 27006-1:2024, inhoudsopgave (bijlage C, audittijd) cdn.standards.iteh.ai
  4. RvA, ASR103 accreditatie van certificeerders voor managementsystemen, versie 1.0 rva.nl
  5. NEN, informatiebeveiliging in de zorg (NEN 7510 en NCS 7510) nen.nl

Veelgestelde vragen

Hoe lang duurt het om gecertificeerd te worden?

Voor ISO 9001 duurt een eerste certificaat vanaf nul ongeveer acht maanden. Daarvan is drie tot vier maanden wachttijd bij de certificeerder. Vraag je meteen offertes op, dan loopt die wachttijd gelijk met je opbouw. Werk je al met vaste afspraken, dan ben je in vier tot vijf maanden klaar. Bij andere normen kan de doorlooptijd anders zijn.

Wat kost een certificering?

Je betaalt het aantal auditdagen maal het dagtarief van de certificeerder. Dat tarief ligt meestal tussen €1.000 en €1.800 exclusief btw per dag. Hoeveel dagen het zijn, volgt per norm uit een vast regeldocument, onder meer op basis van het aantal medewerkers. Een ISO 9001-bedrijf met 10 fte en gemiddeld risico heeft voor de eerste audit en twee controle-audits samen 4 dagen nodig: €4.000 tot €7.200 exclusief btw in de eerste drie jaar. Daar komen losse posten en je eigen tijd bij, en een adviesbureau als je dat inschakelt. Lees hoe je de kosten uitrekent

Moet ik een adviesbureau inschakelen?

Nee, een adviseur is voor geen enkele ISO-certificering verplicht. Een adviseur loont vooral als niemand in je bedrijf de norm kent, je weinig tijd hebt of het certificaat op een vaste datum nodig hebt. De adviseur kan het uitzoeken en opschrijven overnemen. Je systeem laten draaien en de audit blijven jouw werk. Lees wanneer een adviseur loont

Welke norm past bij mijn bedrijf?

Dat hangt af van wat je wilt aantonen. ISO 9001 gaat over kwaliteit, ISO 14001 over milieu, ISO 45001 over gezond en veilig werken en ISO 27001 over informatiebeveiliging. In de zorg werk je wettelijk volgens NEN 7510, en voor AI is er ISO 42001. Vraagt een klant of aanbesteding om een certificaat, kijk dan welke norm daar staat. Bekijk alle normen

Hoe kies ik de juiste certificeerder?

Kies alleen een certificeerder die geaccrediteerd is voor jouw norm. Bij ISO 9001, ISO 14001 en ISO 45001 moet ook jouw sector in die accreditatie staan. Vergelijk daarna het aantal auditdagen en de prijs over drie jaar, en vraag welke auditor je krijgt en wanneer de eerste audit kan. Op CertificeerWijzer staan als certificeerder alleen geaccrediteerde certificeerders. Lees waar je op let

Wat betekent accreditatie en waarom is het belangrijk?

Accreditatie is het toezicht op de certificeerder. Een accreditatie-instantie toetst of een certificeerder deskundig en onpartijdig werkt, steeds voor vaste normen. Een certificaat binnen die accreditatie wordt erkend door alle accreditatie-instanties in de afspraak van Global Accreditation Cooperation (Global ACI), zoals de Britse UKAS. Een certificaat zonder accreditatie valt buiten die erkenning en kun je niet overzetten. Lees hoe de certificeringsketen werkt

Staat jouw vraag er niet bij?

Neem contact op